Béha

"Hoezo, sorry?", riep ik, toen ik de was aan het ophangen was, "waarvoor dan?"
Mijn vriendin stak haar hoofd om de deur en keek me vreemd aan. "Nou, omdat ik gisteren zo vervelend tegen je deed."
Maar hoe ik mijn hersens ook pijnigde, ik kon me het gebeurde niet meer herinneren.
Dus ik dacht bij mezelf: vergeet die excuses nou maar, doe in het vervolg niet meer zo vervelend. Daar schieten we tenminste wat mee op.
"Het is al goed", zei ik tegen mijn vriendin.

Tegenwoordig is excuses maken voorpaginanieuws.
Eindelijk, zo zegt men, eindelijk heeft Japan zijn verontschuldigingen aangeboden voor wat ze in de oorlog de Hollanders hebben aangedaan. Japan heeft zich officieel verontschuldigd, overigens zonder dat Japan's schuld daarmee minder is geworden.
Hoewel ik toen nog niet eens geboren was, kan ik me het gebeurde in Japan in de Tweede Wereldoorlog nog goed herinneren. Daarom stel ik de excuses best op prijs. Tegelijkertijd vraag ik me af wat zo'n nationaal excuus om het lijf heeft. Want eerlijk gezegd dacht ik ook: leuk die excuses, maar zorgen jullie in Japan er nou maar voor dat het niet nog eens gebeurt.

Na het lezen van het voorpaginanieuws bleven een paar vragen door mijn hoofd spelen.
Zou Japan ook excuses aangeboden hebben aan Indonesië?
Of is het excuus aan Nederland ook bedoeld voor Indonesië, omdat dat toen een Nederlandse kolonie was?
Hoe zouden ze daar in Indonesië over denken?
Ik kan mij goed voorstellen dat er nogal wat Indonesiërs zijn, die zich de Tweede Wereldoorlog nog als de dag van gisteren kunnen herinneren. Maar misschien liggen de herinneringen aan de zogenaamde 'politionele acties' van het Nederlandse leger wat verser in het geheugen. Volgens mij zouden die Indonesiërs excuses best op prijs stellen.

Ik stel dan ook voor dat wij Hollanders die gemaakte Japanse excuses volgend jaar als een soort wisselbeker doorgeven aan de Indonesiërs. Weliswaar wordt daarmee de schuld van ons land voor de 800.000 die tijdens de 'politionele acties' stierven niet minder, maar het zou al heel wat zijn als Nederland schuld erkende.
Maar veel belangrijker vind ik de voorbeeldfunctie. Als Nederland de van Japan gekregen 'excuus-wisselbeker' doorgeeft aan Indonesië, misschien dat zij daar dan op het idee komen om over een paar jaar de wisselbeker aan te bieden aan Oost-Timor.

Mijn vriendin reageert altijd een beetje wrevelig als ik "sorry" zeg. Die denkt niet alleen 'Ja, wat heb ik daaraan?', maar ze zegt het gewoon hardop.
En toen zag ik ze voor me. Duizenden Indonesiërs die met een beschaafde glimlach de plechtige ceremonie bijwonen. En ik zag ze denken: mooi die excuses, maar zorgen jullie Hollanders er nou maar gewoon voor dat het niet nog eens gebeurt.

(Béha 4 in Nieuwskrant 15 – maart 2000)

HOME - Béha
Béha1 - Béha2 - Béha3 - Béha4 - Béha5 - Béha6 - Béha7 - Béha8 - Béha9 - Béha10 - Béha11 - Béha12 - Béha13