Béha

"Dus je bent piloot?", vroeg ik de Amerikaan.
"Ja, ik vloog altijd F-16", zegt ie.
Ik keek verschrikt rond in de hamburgertent, maar herstelde me snel. Als je in het Pentagon een hamburger gaat eten, is het niet vreemd dat je daar een F-16-piloot tegen het lijf loopt. De man zat ongegeneerd een vette lap vlees naar binnen te werken.
"Maar wat doe je dan hier in Washington?", begon ik.
"Ik volg een trauma-verwerkings-programma", zuchtte hij.
Ik zweeg.

Plots begon hij heftig te praten.
"Herinner je die bommen op het televisiestation in Belgrado? Dat was ik."
Ik keek hem ongelovig aan.
"Een voltreffer, een succes. Maar een maand later ontmoette ik op een feestje een journalist, die wist dat ik in Joegoslavië bommenwerper was geweest. Hij vermoedde dat ik die bommen gegooid had. Hoe, dat weet ik niet, maar de journalist wist mijn adres te achterhalen en begon me te bestoken met foto's van dat bombardement. Dat was nog maar het begin.
Later kwam er een eindeloze reeks van brieven van nabestaanden van de mensen die bij dat bombardement op het tv-station gedood waren. Brieven, foto's, video's, de hele mikmak."
"Maar ik snap het niet", zei ik, "je kon die post toch gewoon weggooien en de militaire inlichtingendienst achter die journalist aansturen?"
Hij keek me triest aan.

"Nee", zei ie, "dat kon ik niet."
"Ik was van het begin af aan geraakt door dat materiaal. Ik kon het niet wegleggen. Ik bleef maar kijken naar die foto's; ik heb sommige video's wel dertig keer gedraaid. Het waren burgers, weet je. Geen militairen. Ik heb gewoon een civiel doel gebombardeerd en een stel burgers gedood. Dat is een oorlogsmisdaad."
"Hoe weet je dat zo zeker?", vroeg ik.
"Die journalist schreef het me. Hij is een Duitser, weet je. Zijn vader is bij de Neurenberg-processen veroordeeld. Ik had daar nog nooit van gehoord. Veroordeeld wegens oorlogsmisdaden. Die man dacht dat hij zijn plicht deed, maar hij werd toch veroordeeld."

Ik wist niets te zeggen. Ik had wel van de Neurenberg-processen gehoord. Maar desondanks heb ik mijn eigen plicht gedaan en zonder enig protest mijn belastingbijdrage aan de NAVO-oorlog tegen Joegoslavië betaald. Ik nam me voor daarover bij thuiskomst een protestbrief te schrijven.
Tenslotte vroeg ik hem: "Vind je niet dat alle Amerikaanse belastingbetalers medeplichtig zijn aan jouw oorlogsmisdaad?"
"Ja natuurlijk", zei hij, "maar daarmee wordt mijn schuld niet minder."

(Béha 5 in Nieuwskrant 16 – augustus 2000)

HOME - Béha
Béha1 - Béha2 - Béha3 - Béha4 - Béha5 - Béha6 - Béha7 - Béha8 - Béha9 - Béha10 - Béha11 - Béha12 - Béha13